نووسینی: براد فۆوت وەرگێڕانی: شەفیقی حاجی خدر ئەو پێشوازییەی لەلایەن خێزانی “ئەلنبی‌”یەوە لە حەوشەی کۆشکی نوێنەرایەتی بەریتانیا لە کۆتایی ڕۆژی یەکەمی کردنەوەی کۆنگرەی قاهیرە دا سازکرا، یەکەمین دەرکەوتەی کۆمەڵایەتی گرنگی کۆنگرەکە بوو. لەو ساتەشدا، کە جووتە بەچکەشێرەکەی سێر جێفری ئارچەر بەناو باخچەکەدا بەدوای حاجی لەقلەقە ترساوەکەی ماڵی لۆرد “ئەلنبی”‌دا ڕایان دەکرد، کەشێکی مایەی تەوس و پێکەنیاوی...

هیوا ساعدی شێخ سەعیدی پیران لە 1865 لە ناوچەی پاڵوو لەدایک بووە، یەکێکە لە شێخە بەرزەکانی نەقشەبەندی لە پاش مردنی باپیرەی، شێخ عەلی، باوکی ناوچەی پاڵووی بەجێ هێشتووە و ڕووی کردۆتە شاری خنیس. شێخ سەعید خوێندنی دینی لەو شارە تەواو کردووە، پایە و ڕیزی کۆمەڵایەتی شێخ و زیرەکی و لێهاتوویی و دەوڵەمەندی بۆتە...

دابەزاندن بە پی دی ئێف سەباح موفیدی   پوختە   هاوکات لەگەڵ کۆڵینەوە لە ڕووبەڕووبوونەوە ئایینییە-سیاسییەکانی نێوان ئیمپراتۆریەتە ئیسلامییەکان و دواهاتە کۆمەڵایەتییە-سیاسییە گرنگەکانیان لە کوردستان لە ڕێگای خوێندنەوەیەکی مێژووییەوە. ئەم توێژینەوەیە هەوڵ دەدات کێشەی مێژوونووسی و ڕوانگە لە توێژینەوەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دا لە پێوەندی لەگەڵ نەتەوە بندەستەکان، بەتایبەت کورد، بخاتەڕوو. بە زاڵبوونی خەلافەتی...

دابەزاندن بە پی دی ئێف سەباح موفیدی پوختە لە سەردەمی ئیمپراتۆریی ماد/مێدەکان‌دا (سەدەی ٨-٦ پ. ز.)، کوردستانی گەورەی ئێستاکە بریتی بوو لە زۆربەی ناوچەی نێوان دوواوان (مێزۆپۆتامیا)، کێوەکانی زاگرۆس و ناوچەکانی دەوروبەری، بەشی سەرەکی خاکی ئیمپراتۆریەکە بوو. ئێرە  شوێنی بە یەکترگەیشتن و دانوستانی نێوان زۆر شارستانییەت و ئیمپراتۆریی بوو کە دواتر بە کوردستان...

من لە ١٢ی تەموزی ١٩٦٣ لە زگی دایکم بووم کاتێک حەرەس قەومییەکان بەپشتیوانی سوپای عێراق دێن بۆ گوندەکەی ئێمە ‘گابەرەکە’، ماڵەکان دەسوتێنن‌ و هەرچی پیاو و گەنجی تەمەن سەرووی ١٢ ساڵیشە دەگرن‌ و ڕاپێچی حەپسخانەی موسەیب-یان دەکەن لە خوار بەغدا. ژن‌ و منداڵەکانیش بە گوندەکان‌ و شارەکانی کوردستان پەرش‌ و بڵاو دەبنەوە. ماڵی...

دابەزاندن بە پی دی ئێف عەبدوڵای ئیبراهیمی بەڕێز سۆران حەمەڕەش لە کتێبی “کورد کێیە” دا زۆر بەوردی و لێزانانە مێژووی کوردی تا سەردەمی هەخامەنشییان ساغ کردۆتەوە و تێکدانە مەبەستدارەکانی کۆمەڵێک نووسەر و توێژەری ئەوروپایی و مێژوونووسی ئێرانیی لەقاوداوە و وەدرۆی خستوونەوە. منیش لە کتێبی “لێکۆڵینەوە و ڕوونکردنەوەیەکی مێژوویی لەسەر کورد و کوردستان” دا...

– ژ رویێ ئەكادیمی ڤە، خودان شەس زانكۆ و پێنج پەیمانگەهێن تەكنیكیە– درێژاھیا دیرۆکا دھۆکێدا سێزدە کەس بوینە پارێزگەھ، (عەگید سەدیق سەعدوڵا ئامێدی) ئێکەمین پارێزگارێ دھۆکێ ل سالا ١٩٦٩دەست ب کاربوویە، فەرھاد ئەمین ئەترۆشی دووماھیک پاریزگارێ دھۆکێ ل سالا ٢٠١٤ێ دەست ب کاربوویە. – بو ئێکەمین جار ل دیرۆکا کوردیدا د ساڵا (١٥٣٤ز.)...

دابەزاندن بە پی دی ئێف هیوا ساعدی سمكۆی شکاک (١٨٨٧-١٩٣٠) ویستی دەوڵەتێکی نەتەوەیی لەسەر زمان و پێناسەی فەلسەفیی ئەحمەدی خانی بخاتە بواری كردارەوە و دەوڵەتی كوردیی لەسەر پێناسە فەلسەفییەكەیخانی دامەزرێنێت. سمكۆ بایەخی بە بواری پەروەردە، فێركردن و ڕووناكبیریی داوە. ئەو شۆڕشگێڕێکی کوردی و ڕێبەری ھۆزی شکاک بوو کە بۆ ماوەیەک دەسەڵاتی ناوچەی ڕۆژئاوای...

دابەزاندن بە پی دی ئێف سەرەتاکانی نیشتەجێبوونی خێڵە تورکمانەکان لە عێراق کۆنە، هەندێک بۆ سەرەتاکانی هاتنی ئیسلام و هەندێک بۆ کۆتاییەکانی دەسەڵاتی عەباسی و هەندێک بۆ سەردەمی دەوڵەتی عوسمانی دەیگەڕێننەوە. هەرچۆنێک بێت، کورد و تورکمان لەم ناوچەیەدا مێژوویەکی دوورودرێژی پێکەوە ژیانیان هەیە، لە هەموو ئەو ناوچانەی کورد بەرەنگاری توانەوەی کردبێت، تورکمانیش دەستی بە...

دابەزاندن بە پی دی ئێف فەیلییەکان پێکهاتەیەکی ڕەسەنی نەتەوەی کوردن لە دێرزەمانەوە لەسەر خاکی کوردستاندا ژیاون. یەکەم گرووپی ئیتنیکی کوردیشن لە سەدەی بیستەمدا لەلایەن دەسەڵاتدارانی نەتەوەپەرستی عێراقەوە دووچاری تەعریب و کۆمەڵکوژی و ڕاگواستن هاتوون. وێڕای ئەوەی کە زمانەکەیان زارێکی کوردی (زاری کەڵهور) ڕەسەنە، هاوکات فەیلییەکان خاوەنی دابونەریتی ڕەسەن و فەرهەنگ و ئەدەبی زارەکی...