سامانی وەستا بەکر  دیموکراتی واتە دەسەڵاتی گەل بەڵام کاتێ گەل ناهۆشیار بوو چی؟ئەی ئەگەر دیموکراسی چارەسەری کێشەکان نەکات جێگرەوەکەی چییە؟ دیموکراسی وشەیەکی یۆنانییە واتە “فەرمانڕەوایی گەل”، شێوازێکی فەرمانڕەواییە کە ھەموو ھاووڵاتییەکی”شیاو” بە یەکسانی تیایدا بەشدار دەبن. بڕیارەکان بەپێی ڕێنماییەکانی زۆرینەی ھاووڵاتییان بەھۆی پرۆسەیەکی ھەڵبژاردنی بێگەرد وەردەگیرێن کە بارودۆخی کۆمەڵایەتی و ئابووری و فەرھەنگی...

ئایا دەکرێت لە بازنەی ئەم یارییە سیاسییەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دا، هەرێمی کوردستان ڕۆڵی یاریکەرێکی کاریگەر ببینێت؟ ئایا هەرێمی کوردستان ژمارەیەکی نێو هاوکێشەکانە؟ داخۆ پێگەی هەرێمی کوردستان کاریگەری بۆ سەر ئەنجامی ململانێکان هەیە؟ بێگومان بۆ وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارانە دەبێت وێنای هێز و توانای هەرێمی کوردستان لە ناوچەکە بهێنینە پێش چاومان. قەوارەی سیاسی هەرێمی کوردستان...

لە ٢٠٢٠ ـەوە ئامادەکارييەکی گەورە دەکرێت بۆ گواستنەوەی فەلەستينييەکان بۆ عەفرين بە ئامانجی سڕينەوەی تەواوی کورد لە عەفرين گۆڕینی شوناسی کوردستانیی شارەکە. ئەو پڕۆژەیە ڕێکخراوێکی فەلەستينی بە ناوی (العيش بكرامة) بەڕێوەی دەبات. بە ڕووکەش پڕۆژە و ڕێکخراوێکی خێرخوازیيە و گوایە هاوکاری پەنابەرە سوورييەکان دەکات. ساڵانێکە یەکەی نيشتەجێبوونی گەورە دروست دەکات لە عەفرين و...

كەم كەس هەیە گوێبیستی سروودە بەناوبانگەكەی حەسەن زیرەك، “ئەی نیشتیمان”، نەبووبێت. ئەو سروودەی بە هەستێكی قووڵ و نیشتیمانییانە باس لە خۆشەویستیی بۆ خاك و وڵات دەكات، بەڵام هەر هەمان سروود بە شیعرێكی توركی بووەتە “مارشی ئەنكەرا” و زۆرجاریش وەكوو “مارشی میللی توركیا” ناوی دەهێنرێت، کە یەكێكە لەو سروودانەی توركەکان شانازی پێوە دەكەن. ئەو...

دانـا لوقمان بۆتانی ئـەمڕۆ نییە کە ناسەقامگیریی ڕۆژھەڵات ناوەڕاست کاریگەریی لەسەر وڵاتانی دیکە دروست دەکات. ھەرێمی کوردستان وەکوو ئـەکتەرێکی نادەوڵەتی لەبەر بەرژەوەندی وڵاتانی زلھێز و پێگە جیۆپۆلەتیکیەکەی بەردەوام دەکەوێتە ژێر ھەڕەشە لەکاتی دروستبوونی هەر گۆڕانکارییەک. ھەرێمی کوردستان  لەناوخۆیدا کێشەی ھەیە چونکە لەدوای شەڕی داعش و دروستبوونی قەیرانی دارایی و ململانێی نێوان لایەنە سیاسییەکان...

زۆرترین کۆدەتای سەربازی و گۆڕانکاری خوێناوی لە عێراق ڕوویداوە، هەرگیز بۆ ماوەیەکی درێژخایەن ئۆقرەیی و سەقامگیری بەخۆوە نەدیوە. لەوەتەی دەوڵەتی عێراقی عەرەبی بەزۆر دروست کراوە، لە دۆخی شڵەژانی سیاسی و ئابووری و  سەربازیدایە. تاکو ئێستاش لە دەوڵەت ناچێت، چونکە ڕەگەزەکانی بەدەوڵەتبوونی زۆر لاوازە. خاکی هاوبەشی نییە، بەڵکو لە ئەنجامی بەزۆر لکاندنی خاکی کوردستان...

ئەحمەد ئەنوەر بەر لە هەموو شتێك لە ڕوانگەى هەر كوردێكى وشیار و نیشتمانپەوەر، كوردستان وڵاتێكى داگیركراوە و هەر بەشێكى بێڕەزامەندى نەتەوەکەی (گەلەكەى) لكێنراوە بە دەوڵەتێك، بەڵام بە پێی قانونى نێودەوڵەتى هەر چوار بەشەكەى كوردستان (باكوور، ڕۆژهەڵات، باشوور، ڕۆژاڤا) خاك و نەتەوەکەی كراون بە بەشێكى ئەو دەوڵەتانە! ئەو دۆخە دژوار و ئاڵۆزە وەك پرِۆفیسۆرى...

بەکارهێنانی چەکی ئابووری دژ بە نەیار و داگیرکەر، دەکرێت یەکێک لە چەکە بەهێزەکان بێت و زۆرجار دوژمن بەچۆکدا بێنێت، وەکوو ئەوەی دژ بە ئەڵمانیا ئەنجام درا دوای وەستانی جەنگی یەکەمی جیهان. هەروەها هیندستان بە ڕابەرایەتی مهاتما گاندی کە لەناو هیندییەکان بە “ڕۆحێکی گەورە” بانگ دەکرا، کە لە ١٩١٠ وە چەکی ئابووری دژ بە...

ئەم پێوەرە بۆ هەموو وڵاتانی جیهان ڕاستە چونکە بەبێ بوونی سیستەمێکی سیاسی بونیاتنراو لەسەر بناغەی دامەزراوەکان، دەوڵەتێک لەئارادا نییە. دەوڵەتی مۆدێرن گۆڕانکاریی بنچینەیی بەسەر بونیادی دەسەڵاتدارێتی میرنشین و ئیمپراتۆرەکاندا هێنا. خودی دەوڵەتی نیشتیمانیی (nation-state)؛ دایکی دامەزراوەکانە و بە دامەزراوەی دامەزراوەکانیش ناوزەدکراوە. هەڵبەت ئەم گۆڕانە ڕیشەییە لەناکاو ڕووینەداوە، بەڵکو بەرەنجامی گەشەکردنی پلە بە پلەی...

هێرەشەکانی تورکيا بۆ سەر ڕۆژڤای کوردستان بە بێ پاساو و هۆکاريش هەر بەردەوام بووە و بەردەواميش دەبێت. بەڵام هەبوونی پاساو و هۆکار کار دەکاتە سەر چۆنيەتی و چەندێتی هێرشەکانی تورکيا بۆ سەر ڕۆژاڤا. لەم ساڵدا تورکيا دوو جار هێرشەکانی بۆ سەر ڕۆژاڤای کوردستان، زۆر توند و کاريگەر بوون. جارێکیان لە دوای چالاکييەکەی پەکەکە...