بەهمەن تاهیر نەریمان کورد کە خاکی دابەش دەکرێت، پێویستی بەوەیە لە ناو خەیاڵگە و ڕەمزە هاوبەشەکانیدا خۆی خۆی کۆبکاتەوە و هەستی هاوبەش، ئاڵای هاوبەش، ئاهەنگی هاوبەش یەکیان پێ بگرێتەوە، یەکپێگرتنەوەکە دەربڕینی خۆشییەکی هەمانکاتییە. واتە کوردان لەهەمان ڕۆژی نەورۆزدا چێژی “ئاهەنگگێڕان” یەکیان پێ دەگرێتەوە، ئەگەر مەزهەبی “شیعە” لە عاشوورا دا یادی شەهیدکردنی ئیمام حوسێن،...

ئومێد مەحمود داهێنانی هێما و نووسین کۆتایی بە قۆناغی پێش مێژوو هێنا، قۆناغی نوێ لە مێژووی مرۆڤایەتیدا دروستکردنی شار-دەوڵەت و شارستانی بوو، ئەم گۆڕان و گەشەیە دەرئەنجامی کۆمەڵایەتیبوونی مرۆڤ بوو، مانەوە و بەردەوامی ژیانی مرۆڤ پێکهێنانی خێزانی پێویست کرد و خزمایەتی و بەرەبابی بەدووداهات. لەسەر بنەمای خزمایەتی چەند بەرەبابێک بەیەکەوە هۆزیان پێکهێنا و...

جیهان لەبەردەم وەرچەرخانێکی مێژووییدایە کە تێیدا نەزمی جیهانیی دوای جەنگی سارد خەریکە هەڵدەوەشێتەوە. ئەو ئەوروپایەی کە بۆ چەندین دەیە وەک ناوەندی ئارامی، دیموکراسی و گەشەی ئابووری دەبینرا، ئێستا لەبەردەم مەترسییەکی گەورەدایە؛ ئەویش گۆڕانیەتی بۆ ناوچەیەکی ناسەقامگیر و پڕ لە قەیران، کە هاوشێوەی “ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بێت لە ڕووی جەنگ، گرانی و دەستێوەردانی زلهێزەکانەوە. داڕمانی...

سەروەریی فیزیکی و شکستی ئەندازیاریی سیاسی لە لۆزان دا ڕێککەوتننامەی لۆزان لە  ١٩٢٣ هەوڵێکی نێودەوڵەتی بوو بۆ جێگیرکردنی نەزمێکی سیاسی کە لەگەڵ بونیادی فیزیکی و جوگرافی ناوچەکەدا نەدەگونجا و زۆر لە عەقڵیەتی ئیمپریالیستی ئەوان گەورەتر بوو. ئەم پەیماننامەیە لە بنەڕەتدا نەخشەیەکی سیاسی ئاراستەکراو بوو کە بەبێ ڕەچاوکردنی واقیعی تۆپۆگرافی و مێژوویی بەسەر ناوچەکەدا...

لەمیانەی کارکردم لەسەر توێژینەوەیەک کە پەیوەندی بە ناسنامەوە هەیە، کتێبی شوناس و توندوتیژی (Identity and Violence, the Illusion of Destiny)م خوێندەوە، کە بیرمەند و فەیلسەف و ئابووریناسی هیندستان ئامارتیا سین (Amartya Sen) نووسیویەتی. لە خوێندنەوەی کتێبەکەدا بەسەر چەمکی بچووککردنەوە یان “کورتکردنەوەگەری” (Reductionism)دا کەوتم؛ کە یەکێکە لە چەمکە هەرە گرنگەکانی بواری فەلسەفە و زانست...

پێشەکی مێژووی مرۆڤایەتی، لە جەوهەردا، ململانێیەکی بەردەوامی نێوان دوو ئیرادەی دژبەیەکە: ئیرادەیەک کە هەوڵی وەستاندنی کات و پاراستنی باری باو (status quo) دەدات، ئیرادەیەکی تر دەیەوێت بە تێپەڕاندنی سنوورە دەستکردەکان، مێژوویەکی نوێ بخولقێنێت. ئەم ململانێیە،  لە سەدەی نۆزدەهەمی ئەوروپا دا لە نێوان کۆنەپارێزیی ئیمپراتۆری و ناسیۆنالیزمی (نیشتمانپەروەریی) ڕزگاریخوازدا گەیشتە لوتکە، ئەمڕۆ بە هەمان...

زۆر جاران لە گوتاری سیاسی و ڕۆژنامەوانیدا یاخود لە دنیای سۆشیال میدیادا گوێمان لێ دەبێ یان دەبینین دەڵێن “ڕۆژی کوردستان لە ڕۆژاڤا هەڵدێت”. ڕەنگە ئەم دەستەواژەیە، لە سەرەتادا ڕەهەندێکی سۆزدارانەی هەبووبێت، بەڵام ئەمڕۆ زیاتر لە هەر کاتێکی تر وەک ڕاستییەک نەک هەر لەڕووی شەڕ و بەرگرییەوە بەڵکو لە بواری سیاسی و دیپلۆماسیشدا بەرجەستە...

سلێمان مستەفا حەسەن ئایینی ئیسلام لە بنەڕەتدا بانگەوازێکە بۆ دادپەروەری و ڕەحمەت و ڕێزگرتن لە مرۆڤ. قورئانی پیرۆز مرۆڤەکان وەک نەتەوە و گەلی جیا ناساندووە، نەک وەک یەک نەتەوە، نەک وەک نەتەوەی سەردەست و ژێردەست. بەڵام ئەوەی لە مێژووی سیاسی دنیای ئیسلامی و ڕێکخراوی یەکێتیی زانایانی ئیسلامی جیهانیدا بینراوە، زۆر جار جیاوازە؛ ئیسلام...

پەیکار عوسمان  فەلسەفەی ڕەواقی بانگمان دەکات بۆ خۆشەویستیی خۆ. ئەمە ئایدۆلۆجیای خۆپەرستی نییە، چونکە ئەم خۆیە، ڕقی لە هیچ بەرامبەرێک نییە. “خۆ” شوناسێکی داخراو نییە کە بە توندی بەر ئەوانی تر بکەوێت، بەڵکو خاڵێکە بۆ کرانەوە بەڕووی ئەوانی تر و جیهاندا. ئا لێرەدایە کە خۆ شایەنی خۆشەویستییە. واتە ئیشمان بە خود نییە، بۆ...

عادل کەریمی   پوختە خوێندنەوەی ‘کوردستان’ لە بنەمایەکی هزری-دەروونییەوە دەست پێ دەکات: چونکە بنەمای هزری و دەروونیی تاک و کۆمەڵگە لەسەر ئایدیۆلۆجی ڕاوەستاوە. ئایدیۆلۆجی ئەو واتایەیە کە بە جیهانی دەدەین و بۆ بەدیهێنانی تێدەکۆشین. دۆخی ئاڵۆزی کوردستان، لە هەنگاوی یەکەمدا، پێویستی بە جمگەبەندیکردنی چەمکی و واتایی هەیە، تاوەکو هەنگاوە کردەییەکان لەپێناو بەرژەوەندی و...