هیوا ساعدی
لە کاتێکدا ئێرانی داگیرکەر لە نێوان هەڕەشەی ناوخۆیی و هەڕەشە دەرەکییەکانی “دۆزەخی تڕەمپ” دەناڵێنێت، پرسی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە داواکارییە مەدەنییەکانەوە بەرەو قۆناغی “بڕیاری نەتەوەیی” هەنگاو دەنێت. چیتر باسی تەنیا گۆڕینی ڕژێم نییە، بەڵکو قسە لەسەر کۆتاییهێنان بە سەدەیەک لە ژێردەستەیی و داگیرکارییە.
دۆناڵد تڕەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، بە زمانێکی توند هۆشداری داوەتە تاران کە هەر جۆرە کۆمەڵکوژییەک دژی خۆپیشاندەران “باجێکی وەک دۆزەخ”ی دەبێت. واشنتۆن لە ئێستادا چاوەڕوانی ئەوە دەکات ببێنێت کێ دەبێتە “سەرکردەی براوە” لە ناوخۆی ئێران دا. لە بەرامبەردا، ڕووسیا و چین وەک دوو پارێزەری ڕژێم دەردەکەون کە نایانەوێت هاوپەیمانە ستراتیجییەکەیان و بەرژەوەندییە ئابوورییەکانیان لەدەست بدەن. ئەم ململانێیەی زلهێزەکان، بۆشاییەکی دروست کردووە کە کورد دەتوانێت تێیدا بڕیاری مێژوویی خۆی بدات.
بۆ تاران و ئۆپۆزسیۆنی ناوەندی، وشەی “جیابوونەوە”، “سەربەخۆیی” بە کوردییەکەی، هێڵی سوورە، بەڵام بۆ نەتەوەی کورد لە ڕۆژهەڵات، ئەمە تاکە ڕێگەیە بۆ ڕزگاربوون لە سێدارە، بێکاریی سیستماتیک و سڕینەوەی ناسنامە. ئەزموونی مێژوویی سەلماندوویەتی کە “یەکپارچەیی خاکی ئێران” هەمیشە وەک کۆت و زنجیرێک بووە بۆ سەرکوتکردنی نەتەوەکان. بۆیە، کوردانی ڕۆژهەڵات ئێستا زیاتر لە هەمیشە هەست دەکەن کە بەستنەوەی چارەنووسی خۆیان بە دیموکراسییەک لە تاران کە هێشتا نادیارە، تەنیا کات بەفیڕۆدانە.
جووڵانەوەی نەتەوەیی لە ڕۆژهەڵات خاوەنی تایبەتمەندییەکی بەهێزە کە دەتوانێت ڕێگەی جیابوونەوە خۆش بکات:
پێگەیشتنی سیاسی: بوونی حیزبە مێژووییەکان و هێزی پێشمەرگە کە ئامادەی پاراستنی خاکن.
یەکگرتوویی جەماوەری: مانگرتنە گشتییەکان سەلماندیان کە کوردستان یەک پارچەی سیاسیی یەکگرتووە و ئیرادەی خۆی لە تاران جیا کردووەتەوە.
پەیام بۆ جیهان: کورد دەیەوێت بە ئەمریکا و جیهان بڵێت کە ئەوان سەقامگیرترین هێزن و چیتر نابنە پاشکۆی هیچ بزووتنەوەیەکی تر کە مافە نەتەوەییەکانیان بە ڕەسمی نەناسێت.
هەر هەنگاوێکی کورد بەرەو سەربەخۆیی، دەبێتە هۆی نیگەرانی وڵاتانی وەک تورکیا و عێراق، چونکە ئەمە نەخشەی سیاسی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە تەواوی دەگۆڕێت. لێرەدا پرسیارە جەوهەرییەکە ئەوەیە: ئایا کورد دەتوانێت هاوسەنگییەک لە نێوان سوودوەرگرتن لە فشارە نێودەوڵەتییەکان و ڕاگەیاندنی سەروەریی خۆیدا دروست بکات؟
داهاتووی ئێرانی داگیرکەر تەمومژاوییە، بەڵام داهاتووی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەکرێت ڕوون بێت ئەگەر گوتاری نەتەوەیی ببێتە مەرجەع بۆ هەر چوار پارچە. هەنگاونان بەرەو سەربەخۆیی و جیابوونەوە، تەنیا خەون نییە، بەڵکو تاکە گەرەنتییە بۆ ئەوەی جارێکی تر نەتەوەی کورد نەبێتەوە بە قوربانی ڕێککەوتنە ژێرپەردەکانی زلهێزەکان و ناوەندی داگیرکەر.
